• Nora Köster heeft een bijzondere verzameling legkaarten

    Lia van der Heijden
  • Na 5 jaar afwezigheid is Paleis Soestdijk weer bewoond

    Lia van der Heijden

Bijzondere hobby : Legkaarten

(BUNNIK) Nora Köster uit Bunnik heeft een bijzondere verzameling z.g. legkaarten. Deze verzameling is uniek en gaat vele jaren terug: de moeder van haar schoonmoeder legde de grondslag.

door Lia van der Heijden

Van Legkaart tot legpuzzel.

Rond 1700 zijn de eerste legkaarten vervaardigd door John Spilsbury uit Londen. Net als in Engeland werden de eerste exemplaren in Nederland gemaakt om het leren van aardrijkskunde te vergemakkelijken. Na het verlies van Napoleon van de slag bij Waterloo worden de landsgrenzen opnieuw vastgesteld en gaan de kaartenmakers aan het werk. Al in 1816 verschijnen er kaarten van het Koninkrijk der Nederlanden die ook tot puzzel worden verzaagd. In musea in Nederland worden veel puzzels bewaard. Die leveren zoveel interessante gegevens op, dat daarmee alleen al een boek kan worden gevuld.

Van educatief tot recreatief

Gaandeweg worden er ook andere puzzels gemaakt : van geschiedenispuzzels, rekenpuzzels en aardrijkskundige puzzels wordt overgestapt op onderwerpen uit het dagelijks leven. Dierenafbeeldingen en sprookjes worden afgebeeld . De puzzel wordt populair en gebruikt ter ontspanning. Nora vertelt dat je vroeger een "puzzelkring" had. De kring bestond uit 12 mensen, de puzzels werden rondgestuurd en verpakt in handgemaakte katoenen zakjes met gehaakte koordjes. Je mocht de puzzel 1 maand lenen en stuurde hem dan naar de volgende deelnemer. Aan het eind van het jaar mocht je de puzzel houden. Nora: "Zo is mijn verzameling ontstaan, die inmiddels uit 400 unieke puzzels bestaat !"

Huisvlijt en bijverdienste.

De eerste puzzels werden van mahoniehout gemaakt, dat werd op een gegeven moment te duur. Later werd eikenhout gebruikt en pas veel later kwam triplex en karton. In het begin werden puzzels thuis gezaagd met een trapzaagmachine en de opbrengst kwam goed van pas als bijverdienste. Ze werden nog niet in dozen verpakt wat het puzzelen lastig maakte, want je had geen voorbeeld. Belangrijke gebeurtenissen werden als onderwerp voor puzzels gebruikt. Aan het eind van de 19de eeuw spelen oorlogsschepen een rol en worden zeppelins, vliegtuigen en auto's afgebeeld. Na de tweede wereldoorlog kwam de productie van puzzels pas goed op gang en natuurlijk werd de bevrijding en de terugkomst van het koninklijk huis ook tot onderwerp van legpuzzels gemaakt. Puzzelen werd een rage: er ontstonden puzzelclubs , puzzelwedstrijden en ook nu nog worden er " legwedstrijden" gehouden. Nora weet enorm veel van de geschiedenis van de puzzel en is lid van het legkaarten gilde. Het gilde bestaat uit 200 "gekken" die twee maal per jaar bij elkaar komen. Er zullen mensen zijn die er niets van snappen, maar er zijn anderen die niet voorbij een puzzel kunnen lopen zonder tussen de stukjes er één te zoeken die er bij past. De echte fanaten leggen natuurlijk het liefst een oude houten, met de hand gezaagde puzzel. Die oude puzzels hebben nog origineel gezaagde stukjes. Van dit soort puzzels bewaart Nora nog veel mooie exemplaren. Gelukkig is haar kleindochter ook besmet met het virus en kan zij haar hobby met haar delen en alle kennis aan haar overbrengen !

Hebt u ook een bijzondere hobby die u met ons wilt delen ? Mail dan naar: bunniksnieuws@bdu.nl