• Een bijgewerkte stafkaart uit 1936 van de verboden kringen rondom het Fort bij Vechten. De Kringenwet is in 1951 opgeschort.

    Kenniscentrum Waterlinies

Fietsen langs houten fortwoningen

Margriet Hunse

KRINGENWET In de gemeente Bunnik staan het om het Fort bij Vechten en het fort bij Rhijnauwen, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Volgens de Kringenwet uit 1814 en 1853 mocht er binnen de eerste kring van 300 meter rond een fort niet gebouwd worden. In de tweede kring tot 600 meter mochten uitsluitend houten huizen worden gebouwd, en in de derde kring tot 1000 meter waren houten gebouwen met een stenen fundering en schoorsteen toegestaan. De woningen moesten in zeer korte tijd konden kunnen worden afgebroken of verbrand als er gevaar dreigde. "Rondom Fort Vechten stonden tijdens de aanleg van het Fort een aantal boerderijen, die mochten blijven staan. In de loop van tijd zijn er heel wat houten woningen afgebroken, de huizen die er nog staan hebben allemaal een monumentenstatus. Laatst sprak ik een man die een oude foto heeft van een hele rij verdwenen houten woningen aan de Waterlinieweg in Utrecht, dus daar ben ik wel benieuwd naar."

INUNDATIEKANAAL Het afgelopen jaar is Gerda Bernink druk bezig geweest om alle houten woonhuizen te fotograferen en documenteren. "Ik heb me geconcentreerd op de buitenkant, de binnenkant komt misschien later nog eens." Samen met Hans Nap stippelde ze een fietsroute uit van ongeveer 40 kilometer langs alle Kringenwetwoningen aan de oostelijke en noordelijke kant van Utrecht. De route start bij het Fort bij Vechten en voert de fietser langs vele houten woningen, maar bijvoorbeeld ook langs een inundatiekanaal in Lunetten. Op de kaart wijst Gerda een paar bijzonderheden aan: "Hier bij Lunetten was een militair treinstationnetje. En hier bij Fort Ruigenhoek zijn de woningen platgegaan, maar er staat nog wel een herinneringssteen voor het oude huis. Bij fort Voordorp staat een huisje helemaal in de bosjes, daar ben ik binnen uitgenodigd door de eigenaar, heel leuk." De route is nu op te vragen bij het Waterliniemusem, maar de makers zijn van plan om de route ook op papier te laten drukken als er geld voor beschikbaar komt.